- Στοιχεία αρθρογράφου
- Πρόσφατα άρθρα
Η Μαρία Μαυρέλη είναι Διαιτολόγος Διατροφολόγος στο Ελληνικό.
Το αγγούρι (Cucumis sativus L.) είναι ένα εύγεστο και εξαιρετικά ωφέλιμο λαχανικό που ανήκει στην οικογένεια Cucurbitaceae και καλλιεργείται σε πολλές χώρες του κόσμου.
Η μεγάλη ποσότητα νερού που περιέχει, το καθιστά ιδανικό για ενυδάτωση, ενώ παράλληλα είναι φτωχό σε θερμίδες.
Επιπλέον, οι ευεργετικές λειτουργίες του ποικίλουν. Έχει αντιοξειδωτικές, αντιδιαβητικές και υπολιπιδαιμικές ιδιότητες και βοηθά στον καθαρισμό του οργανισμού από τοξίνες.
Ο χυμός του έχει την ικανότητα να καταπραΰνει ερεθισμούς του δέρματος και να μειώνει το οίδημα και τον πόνο από ηλιακά εγκαύματα.
Οι καρποί και οι σπόροι του έχουν δροσιστική δράση. Όπως είναι γνωστό, χρησιμοποιούνται για την ανακούφιση από τη δίψα, τη θερμοπληξία και την δυσκοιλιότητα.
Επίσης, περιέχει βιοδραστικές ενώσεις όπως τα φλαβονοειδή, που συμβάλλουν στις ευεργετικές του ιδιότητες.
Για τους παραπάνω λόγους, το αγγούρι είναι από τα κυριότερα τρόφιμα της Μεσογειακής Διατροφής και αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της.
Αγγούρι και θρεπτικά συστατικά
Το C. sativus, ένα από τα 30 είδη του γένους των αγγουριών, έχει την υψηλότερη εμπορική αξία λόγω των φυτοχημικών και των ευεργετικών ιδιοτήτων του.
Τόσο το θεραπευτικό προφίλ των φύλλων όσο των σπόρων και των καρπών του, αναφέρεται στην αγιουρβεδική ιατρική για την πρόληψη και διαχείριση της γήρανσης.
Αυτό συμβαίνει καθώς οι καρποί του αγγουριού αποτελούνται κυρίως από νερό (96,4%) και σημαντική ποσότητα ασκορβικού οξέος. Επίσης, περιέχουν μικρές ποσότητες πρωτεϊνών, λιπών και υδατανθράκων.
Επιπλέον περιλαμβάνουν ιχνοστοιχεία όπως είναι το ασβέστιο και ο σίδηρος, καθώς βιταμίνη Β και ένζυμα.
Ο πολτός και η φλούδα του αγγουριού περιέχουν γαλακτικό οξύ, το οποίο έχει αποδειχθεί ότι παρουσιάζει αντιοξειδωτικές ιδιότητες.
Από το φυτό έχουν απομονωθεί βιοδραστικές ενώσεις που ανήκουν σε διάφορες χημικές ομάδες. Το αγγούρι χρησιμοποιείται ευρέως στην αντιμετώπιση δερματικών ερεθισμών όπως το ηλιακό έγκαυμα και οι φλεγμονές γύρω από τα μάτια.
Έχει αναζωογονητική και καταπραϋντική δράση, προσφέροντας δροσιά, επούλωση και απαλότητα στο δέρμα, ενώ συμβάλει και στην πρόληψη του κνησμού.
Φυτοχημικά συστατικά και βιολογικές ιδιότητες
Σημαντικές είναι και οι βιολογικές ιδιότητες του αγγουριού.
Οι σπόροι του περιέχουν ποικιλία φυτοχημικών, όπως φλαβονοειδή. Εκχυλίσματα των σπόρων με αιθανόλη ή μεθανόλη έχουν δείξει την παρουσία φλαβονοειδών, τερπενοειδών, γλυκοσιδών, φαινολικών ενώσεων, αλκαλοειδών και υδατανθράκων.
Οι κοτυληδόνες από διαφορετικές ποικιλίες περιέχουν κουκουρβιτασίνες (AB, C, D, E και I), ενώσεις με σημαντικές βιολογικές ιδιότητες όπως αντικαρκινική, αντιφλεγμονώδη και αντιμυκητιακή δράση.
Επιπλέον, στο φυτό έχουν εντοπιστεί οι φλαβονοειδείς ενώσεις αγγουρίνη A και B, καθώς και άλλα συστατικά όπως βιτεξίνη, ισοβιτεξίνη, οριεντίνη και καροτενοειδή στα φύλλα και τους καρπούς του.
Πιο συγκεκριμένα, το αγγούρι διαθέτει
Αντιοξειδωτικές ιδιότητες
Περιέχει ενώσεις που δεσμεύουν τις ελεύθερες ρίζες και μειώνουν το οξειδωτικό στρες, επηρεάζοντας διάφορα ένζυμα.
Αντικαρκινική δράση
Τα εκχυλίσματα μεθανόλης και ακετόνης έχουν δείξει κυτταροτοξική επίδραση σε καρκινικά κύτταρα.
Επιπλέον, το αιθανολικό εκχύλισμα των φύλλων είναι πλούσιο σε βιοδραστικές ενώσεις όπως τα τριτερπενοειδή, τα οποία φαίνεται να ευθύνονται κυρίως για την αντικαρκινική δράση.
Αντιμυκητιακή δράση
Έρευνες επιβεβαιώνουν και την αντιμυκητιακή δράση των σπόρων C. sativus, ενώ το αιθανολικό εκχύλισμα του φυτού εμφάνισε ισχυρή δράση έναντι έξι ειδών μυκήτων, συγκρίσιμη με αναφορά φαρμάκου.
Πιθανές παρενέργειες από το αγγούρι
Το αγγούρι κατά κύριο λόγο είναι ένα ασφαλές τρόφιμο που σπάνια θα προκαλέσει παρενέργειες.
Μπορεί να προκαλέσει πεπτικές ενοχλήσεις, όπως φούσκωμα και μετεωρισμό, λόγω της κουκουρβιτακίνης. Σε άτομα με ευαισθησία, μπορεί να προκαλέσει ερεθισμούς στο στόμα ή αλλεργία, ειδικά αν υπάρχει αντίδραση με άλλα κολοκυνθοειδή.
Η υψηλή περιεκτικότητα σε κάλιο ενδέχεται να αλληλεπιδράσει με φάρμακα, όπως τα διουρητικά. Για την αποφυγή παρενεργειών, προτείνεται μέτρια κατανάλωση, καλή μάσηση και αφαίρεση της φλούδας αν υπάρχει ευαισθησία.
