- Στοιχεία αρθρογράφου
- Πρόσφατα άρθρα
Η Βαλεντίνη Κωνσταντινίδου είναι Διαιτολόγος Διατροφολόγος με ειδίκευση στην Διατροφογενετική και στην αλλαγή διατροφικής συμπεριφοράς.
Η διατροφογενετική είναι ένας σχετικά νέος τομέας της επιστήμης.
Όπως μαρτυρά το όνομά της (διατροφή+γενετική), εξετάζει πώς τα γονίδιά μας, το DNA μας, επηρεάζει και επηρεάζεται από τις διατροφικές μας συνήθειες.
Η σχέση είναι αμφίδρομη. Η διατροφική μας συνήθεια είναι ικανή να «κοιμήσει» ή να «ξυπνήσει» όποια τυχόν γενετική μας προδιάθεση. Αυτό ονομάζεται επι-γενετική δύναμη.
Η διατροφογενετική επιστήμη ξεκινά να καλπάζει από το 2001 και μετά. Η χρονιά του 2001 αποτελεί χρονιά ορόσημο για τη γενετική έρευνα εφόσον είναι η χρονιά που αποκωδικοποιείται το ανθρώπινο γονιδίωμα.
Αυτό σημαίνει ότι η διατροφική έρευνα ξεκινά να έχει πλέον πληθώρα νέων γονιδίων και μηχανισμών προς εξερεύνηση για να απαντήσει σε ερωτήσεις όπως: «Γιατί η συγκεκριμένη διατροφή σε εμένα δουλεύει ενώ σε εσένα όχι;»
Σήμερα, πάνω από 20 χρόνια μετά από την γνώση όλου του ανθρώπινου DNA, η διατροφογενετική ανάλυση DNA αποτελεί το βασικό εργαλείο εξατομίκευσης της διατροφικής οδηγίας που πλέον είναι διαθέσιμο στην κλινική πρακτική.
Η διατροφογενετική γνώση δηλαδή έρχεται να προσαρμόσει τις γενικές διατροφικές οδηγίες που ήδη υπάρχουν για όλο τον πληθυσμό στις προσωπικές ανάγκες του κάθε οργανισμού με βάση τα γενετικά του χαρακτηριστικά.
Τι είναι η διατροφογενετική
Η διατροφογενετική είναι το πρώτο και βασικό εργαλείο της διατροφής ακριβείας (Precision nutrition). Μελετά τη σχέση μεταξύ των γονιδίων μας και της διατροφής μας.
Καθένας από εμάς έχει μοναδικά γονίδια. Αυτά, ρυθμίζουν την αποτελεσματικότητα του μεταβολισμού μας σε συγκεκριμένα θρεπτικά συστατικά.
Η ύπαρξη ή όχι συγκεκριμένων γονίδιων με συγκεκριμένη δράση στο κάθε άτομο προδιαθέτει σε μια βέλτιστη ή λιγότερο βέλτιστη αντίδραση. Συσσωρευτικά, έρχεται να μας προδιαθέσει για πολλές διατροφοεξαρτώμενες παθήσεις, όπως είναι ο διαβήτης τύπου ΙΙ ή η αρτηριακή υπέρταση.
Η διατροφογενετική στην ουσία της είναι εργαλείο πρόληψης. Με τη βοήθεια της μπορούμε να προσαρμόσουμε τις διατροφικές μας συνήθειες ώστε να υποστηρίξουμε εγκαίρως καλύτερα την υγεία μας και να προλάβουμε αρνητικές συνέπειες.
Γιατί δεν λειτουργεί η ίδια δίαιτα απώλειας βάρους για όλους
Έχετε ποτέ αναρωτηθεί γιατί μια δίαιτα που βοήθησε έναν φίλο σας, δεν είχε το ίδιο αποτέλεσμα σε εσάς;
Η διαδικασία απώλειας βάρους είναι επώδυνη και χρονοβόρα για πολλά άτομα. Όσο πιο στοχευμένα και εξατομικευμένα προσεγγίσουμε το κάθε σώμα, τόσο θα διευκολύνουμε περισσότερο την περίοδο που το άτομο προσπαθεί να βελτιώσει το βάρος του. Τα γονίδιά μας βοηθάνε σε αυτό.
Όταν γνωρίζω το γενετικό μου προφίλ μπορώ να ξέρω που θα δώσω προτεραιότητα. Σε τι θα ανταποκριθεί περισσότερο ή λιγότερο το σώμα μου και ποια είναι η ιδανική συχνότητα και ποσότητα κατανάλωσης για εμένα.
Ο καθένας μας έχει διαφορετικό γενετικό προφίλ, που επηρεάζει πώς το σώμα μας επεξεργάζεται τα τρόφιμα. Για παράδειγμα, αν ένα άτομο έχει μεγαλύτερη ευαισθησία στους υδατάνθρακες από ότι στα λιπαρά, τότε το άτομο αυτό θα ευνοηθεί από την μείωση των υδατανθράκων κατά προτεραιότητα και όχι τόσο από τα λιπαρά.
Αυτή η λεπτή ισορροπία αποφέρει μεγάλες αλλαγές και βελτιώσεις. Ταυτόχρονα, βοηθάει στην τήρηση του εκάστοτε διατροφικού προγράμματος χωρίς απογοητεύσεις και παραιτήσεις.
Η διατροφογενετική γνώση μας βοηθά να κατανοήσουμε αυτές τις διαφορές και να «αντέξουμε» καλύτερα την προσπάθεια μείωσης του βάρους μας.
Πώς λειτουργεί η διατροφογενετική ανάλυση
Η διατροφογενετική ανάλυση DNA γίνεται με δείγμα σάλιου. Λαμβάνεται με ειδικές μικρές και μη-παρεμβατικές μπατονέτες, που μπορούν εύκολα να χρησιμοποιηθούν και από ανήλικους.
Τα γονίδια που ελέγχονται γίνονται μία φορά στη ζωή μας. Δεν αλλάζει το αποτέλεσμά τους κατά τη διάρκεια της ζωής μας.
Με το δείγμα σάλιο, λαμβάνουμε επιθηλιακά κύτταρα από τα οποία απομονώνουμε DNA. Αναλύουμε έτσι συγκεκριμένες παραλλαγές σε επιλεγμένα γονίδια, γνωστοί ως πολυμορφισμοί ενός νουκλεοτιδίου (SNPs).
Αυτές οι παραλλαγές επηρεάζουν το πώς το σώμα μας ανταποκρίνεται σε διαφορετικά θρεπτικά συστατικά. Για παράδειγμα, μια μικρή αλλαγή σε ένα γονίδιο μπορεί να σημαίνει ότι το σώμα μας δεν απορροφά καλά τη βιταμίνη D ή ότι έχουμε αυξημένο κίνδυνο για υψηλή αρτηριακή πίεση όταν καταναλώνουμε πολύ αλάτι.
Τα εργαστηριακά αποτελέσματα οφείλουν να επεξηγούνται αναλυτικά και να ενσωματώνονται στην εκάστοτε διατροφική παρέμβαση, ανάλογα με τον στόχο του κάθε ατόμου.
Διαφορετικές διατροφικές προτεραιότητες, με βάση το DNA του, θα δώσουμε σε ένα άτομο που θέλει να τεκνοποιήσει, που θέλει να τρέξει μαραθώνιο ή που θέλει να μειώσει ή να αυξήσει το βάρος του.
Παραδείγματα από την καθημερινή ζωή
Καφεΐνη
Μερικοί άνθρωποι μεταβολίζουν την καφεΐνη πιο αργά.
Αυτό το γεγονός μπορεί να προκαλέσει αϋπνία ή αυξημένο καρδιακό ρυθμό μετά την κατανάλωση καφέ. Άλλα άτομα δεν έχουν καμία επίδραση από την χρήση καφεΐνης.
Αντίστοιχα συμβαίνει και στους αθλητές. Ανάλογα με την ύπαρξη ή όχι συγκεκριμένων γενετικών παραλλαγών, μπορεί ένας αθλητής να αυξήσει την απόδοσή του με την χορήγηση καφεΐνης ή όχι.
Αλκοόλ
Ορισμένα γονίδια επηρεάζουν πώς το σώμα επεξεργάζεται το αλκοόλ, καθιστώντας κάποιους πιο επιρρεπείς σε παρενέργειες ή εθισμό.
Βιταμίνες
Γενετικές παραλλαγές μπορούν να επηρεάσουν την απορρόφηση και τον μεταβολισμό βιταμινών όπως η B12 και η D.
Κάτι τέτοιο μπορεί να οδηγήσει σε ελλείψεις ακόμα και με επαρκή διατροφή.
Αντιφλεγμονώδη ωμέγα-3:
Οι ανάγκες μας σε αντιφλεγμονώδη θρεπτικά συστατικά, δηλαδή σε ωμέγα-3, ρυθμίζονται γενετικά.
Πριν στραφούμε σε αντιφλεγμονώδη φάρμακα, λοιπόν, καλύτερα να είμαστε σίγουροι/ες ότι λαμβάνουμε επαρκή ποσότητα στα θρεπτικά μας ωμέγα-3.
Τι δεν είναι η διατροφογενετική ανάλυση
Η διατροφογενετική ανάλυση DNA δεν είναι:
- μια μαγική εξέταση
- άλλη μία δίαιτα express και
- άλλη μία quick-fix μέθοδος που θα μας αποκαλύψει κρυμμένα «μυστικά» και θα μας κάνει να πετύχουμε το διατροφικό μας στόχο χωρίς κόπο
Δυστυχώς, πολλά μηνύματα επικοινωνίας από μη εξειδικευμένους ειδικούς στοχεύουν στα πιο κοινά προβλήματα που θέλει να λύσει ο δυτικός άνθρωπος, π.χ. παχυσαρκία, αντιγήρανση, ευεξία.
Αυτό όμως δημιουργεί ταυτόχρονα λανθασμένες προσδοκίες για τα οφέλη της διατροφογενετικής.
Η διατροφογενετική ανάλυση DNA δεν αποκλείει τροφές ούτε μας κόβει τρόφιμα.
Η διατροφογενετική ανάλυση μας ορίζει τις βέλτιστες ποσότητες και συχνότητες από το κάθε τρόφιμο. Επίσης, μας δίνει πληροφορίες για τη προδιάθεσή μας για διατροφο-εξαρτώμενες παθήσεις.
Πώς να ξεκινήσετε τη διατροφογενετική ανάλυση
Η διατροφογενετική ανάλυση DNA οφείλει να συνοδεύεται πάντα από αναλυτική επεξήγηση και καθοδήγηση από εξειδικευμένο Διατροφολόγο-Διαιτολόγο, ικανό να ενσωματώσει τις γενετικές πληροφορίες στη διατροφική παρέμβαση.
Στην ιστοσελίδα www.dnanutricoach.com μπορείτε να μάθετε περισσότερα για τη διατροφογενετική και πώς μπορεί να σας βοηθήσει να εξατομικεύσετε ακόμα περισσότερο τις διατροφικές σας συνήθειες.
Επίσης, θα βρείτε πληροφορίες για τις διαθέσιμες υπηρεσίες ανάλυσης DNA και food coaching για μια πιο στοχευμένη και προσαρμοσμένη στις δικές σας ανάγκες διατροφή.
Η διατροφογενετική ανάλυση DNA αποτελεί βασικό εργαλείο για να κατανοήσουμε καλύτερα το σώμα μας και να κάνουμε επιλογές που υποστηρίζουν την υγεία μας, σήμερα και για πάντα.
Με την βοήθεια της επιστήμης, μπορούμε να δημιουργήσουμε διατροφικές συνήθειες που πραγματικά φτιάχνουν την καλύτερη εκδοχή του εαυτού μας.
