- Στοιχεία αρθρογράφου
- Πρόσφατα άρθρα
Η Πηνελόπη Παπασπυροπούλου είναι Διαιτολόγος Διατροφολόγος με μεταπτυχιακές σπουδές στην Κλινική Διαιτολογία.
Το cranberry (Vaccinium Macrocarpon), γνωστό και ως κράνμπερι αποτελεί έναν μικρό κόκκινο καρπό (μούρο) που κατάγεται κυρίως από την Βόρεια Αμερική λόγω των κατάλληλων περιβαλλοντικών συνθηκών που χρειάζεται για την παραγωγή του.
Χαρακτηρίζεται από ξινή γεύση και μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε διάφορες μορφές όπως φρέσκο, σε χυμό, αποξηραμένο και σε συμπληρώματα.
Λόγω της ξινής του γεύσης, μόνο το 5% των κράνμπερι που παράγονται πωλούνται φρέσκα και το υπόλοιπο 95% πωλούνται στις υπόλοιπες μορφές.
Τα τελευταία χρόνια έχει γίνει ευρέως γνωστό λόγω των οφελών του στην υγεία και ιδιαίτερα στο ουροποιητικό σύστημα.
Η πλούσια περιεκτικότητα του σε αντιοξειδωτικά και φυτοχημικές ενώσεις το καθιστούν ένα από τα πιο μελετημένα berries, με σημαντικές ενδείξεις για προστατευτική δράση έναντι λοιμώξεων και φλεγμονών.
Βιταμίνες που περιέχουν τα Κράνμπερι
Το cranberry περιέχει αρκετές σημαντικές βιταμίνες, αν και σε μέτριες ποσότητες λόγω του μικρού μεγέθους του καρπού.
Οι πιο σημαντικές είναι:
- Βιταμίνη C: Ισχυρό αντιοξειδωτικό που συμβάλλει στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού
- Βιταμίνη Ε: Συμβάλλει στην προστασία των κυττάρων από το οξειδωτικό στρες
- Βιταμίνες του συμπλέγματος Β (B1, B2, B3, B6): Σημαντικές για τον μεταβολισμό και την παραγωγή ενέργειας
Παρόλα αυτά, τα αποξηραμένα κράνμπερι δεν θεωρούνται καλή πηγή βιταμίνης C. Ο λόγος είναι ότι η C δεν έχει μεγάλη αντοχή στην θερμότητα και στην επαφή με το οξυγόνο.
Ακόμα, περιέχει βιταμίνη Κ και βιταμίνη Α σε μικρές ποσότητες.
Εκτός των βιταμινών, το cranberry περιέχει επίσης φλαβονοειδή και προανθοκυανίδες τύπου Α, οι οποίες θεωρούνται οι κύριες βιοδραστικές ουσίες με σημαντική επίδραση στην υγεία του ουροποιητικού.
Διατροφική αξία των Κράνμπερι
Σε 100 γραμμάρια φρέσκου cranberry βρίσκουμε περίπου:
| Θερμίδες | ~ 46kcals |
| Υδατάνθρακες | 12gr |
| Φυτικές ίνες | 4.6gr |
| Πρωτεΐνη | 0.4gr |
| Λιπαρά | 0.1gr |
Ένα κράνμπερι έχει υψηλή περιεκτικότητα σε νερό (87%) και σχεδόν καθόλου λίπος, γεγονός που το καθιστά κατάλληλο για δίαιτες υγιεινής διατροφής.
Κράνμπερι και οφέλη για την υγεία
1.Προστασία του ουροποιητικού συστήματος
Το cranberry φαίνεται να βοηθά στην πρόληψη των ουρολοιμώξεων.
Δυσκολεύει (λόγω των προανθοκυανίδων τύπου Α) τα βακτήρια (κυρίως E.coli) να προσκολληθούν στα τοιχώματα της ουροδόχου κύστης, μειώνοντας έτσι την πιθανότητα μόλυνσης.
Ορισμένες μελέτες έχουν δείξει ότι η συστηματική κατανάλωση κράνμπερι μπορεί να περιορίσει την ανάγκη για συχνές αντιβιοτικές θεραπείες, κάτι ιδιαίτερα σημαντικό λόγω της αυξανόμενης αντοχής των βακτηρίων στα αντιβιοτικά.
Παράλληλα, η κατανάλωση cranberry ενθαρρύνει συχνότερη πρόσληψη υγρών, η οποία από μόνη της βοηθάει στην καλύτερη «έκλυση» του ουροποιητικού συστήματος.
Αν και δεν αντικαθιστά την θεραπεία μπορεί να λειτουργήσει υποστηρικτικά για άτομα με υποτροπιάζουσες ουρολοιμώξεις
2.Υγεία της καρδίας
Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι η τακτική κατανάλωση cranberry μπορεί να βοηθήσει στην μείωση της LDL χοληστερόλης και στην βελτίωση της λειτουργίας των αγγείων.
3.Κράνμπερι και αντιοξειδωτική δράση
Οι φαινολικές ενώσεις του cranberry μειώνουν το οξειδωτικό στρες και συμβάλλουν στην μείωση της φλεγμονής.
Η αντιοξειδωτική του δράση έχει συσχετιστεί με προστασία από καρδιαγγειακά νοσήματα
4.Στομαχικό έλκος και υγεία του πεπτικού
Το cranberry έχει μελετηθεί για την πιθανή θετική του επίδραση στο στομάχι, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις μόλυνσης από Helicobacter pylori, το βακτήριο που συχνά συνδέεται με την ανάπτυξη του στομαχικού έλκους.
Οι προανθοκυανίδες του cranberry φαίνεται πως εμποδίζουν την προσκόλληση του βακτηρίου στο γαστρικό βλεννογόνο, μειώνοντας έτσι την πιθανότητα επιδείνωσης της φλεγμονής.
Δεν αντικαθιστά την θεραπεία και δεναποτελεί από μόνο του λύση, αλλά μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά στην συνολική διαχείριση, πάντα με την σύσταση επαγγελματία υγείας
5.Στοματική Υγεία
Οι ιδίες ουσίες που εμποδίζουν τα βακτήρια να προσκολληθούν στο ουροποιητικό, φαίνεται πως μειώνουν και την προσκόλληση βακτηρίων στην οδοντική πλάκα.
Συνεπώς, φαίνεται ότι το Κράνμπερι μπορεί να λειτουργήσει προστατευτικά έναντι της δημιουργίας πλάκας και τερηδόνας.
Επίσης, υπάρχουν και έρευνες που δείχνουν την σημαντική δράση που μπορεί να έχει στην καταπολέμηση περιοδοντικών προβλημάτων.
Τυχόν παρενέργειες από τα Κράνμπερι
Γενικότερα, η κατανάλωση cranberry ή χυμού αυτών σε φυσιολογικές ποσότητες δεν έχει ανεπιθύμητες επιδράσεις παρόλα αυτά μπορεί να προκαλέσει:
- Γαστρεντερικές ενοχλήσεις, όταν καταναλώνεται σε μεγάλες ποσότητες.
- Αλληλεπίδραση με φάρμακα, ειδικά με την βαρφαρίνη (αντιπηκτικό) αυξάνοντας τον κίνδυνο αιμορραγίας (λόγω βιταμίνης Κ)
- Υψηλή πρόσληψη ζάχαρης, ειδικά από χυμούς cranberry του εμπορίου που συχνά περιέχουν πολλά πρόσθετα σάκχαρα
Πάντα συνίσταται συμβουλή γιατρού σε άτομα που λαμβάνουν αντιπηκτική αγωγή.
Επιπλέον, υψηλές δόσεις cranberry μέσω συμπληρωμάτων διατροφής καλό θα είναι να αποφεύγονται σε άτομα με προδιάθεση δημιουργίας λίθων οξαλικού ασβεστίου.
Αποξηραμένη μορφή και χυμός Κράνμπερι
Τα cranberry μπορείτε να τα συναντήσετε στην αγορά σε διάφορες μορφές. Παρόλα αυτά, η αποξηραμένη μορφή είναι ιδιαίτερα δημοφιλής.
Τα πλεονεκτήματα τους είναι ότι καταναλώνονται εύκολα ως σνακ (π.χ. σε συνδυασμό με λίγους ξηρούς καρπούς), περιέχουν πολλές φυτικές ίνες και ότι διατηρούν σημαντικό μέρος των αντιοξειδωτικών.
Ωστόσο, πολλά αποξηραμένα cranberries περιέχουν πολύ πρόσθετη ζάχαρη για να ισορροπήσουν την έντονη ξινή γεύση του φρούτου.
Αυτό αυξάνει θερμίδες και γλυκαιμικό φορτίο, μειώνοντας το διατροφικό τους όφελος.
Συμπληρώματα διατροφής/ Προτεινόμενη δοσολογία
Τα συμπληρώματα cranberry κυκλοφορούν ως κάψουλες, δισκία ή εκχύλισμα.
Η συνηθισμένη δοσολογία για πρόληψη ουρολοιμώξεων είναι:
- 300-400mg εκχυλίσματος cranberry (με περιεκτικότητα PACs 10-36mg), δύο φορές την ημέρα, ανάλογα με το προϊόν
- 240-300ml ημερησίως για χυμό cranberry με χαμηλή ή χωρίς ζάχαρη
Τα συμπληρώματα cranberry, ειδικά όσα έχουν υψηλή περιεκτικότητα PACs, αποτελούν μια πρακτική επιλογή για άτομα με συχνές ουρολοιμώξεις.
Μπορούν να ενισχύσουν την προληπτική δράση και να μειώσουν την ανάγκη επαναλαμβανόμενης αντιβιοτικής χρήσης.
Καταλήγοντας για το κράνμπερι
Το cranberry είναι ένα μικρό αλλά ιδιαίτερα ωφέλιμο φρούτο, πλούσιο σε αντιοξειδωτικά και φυτοχημικές ενώσεις που στηρίζουν το ουροποιητικό και το πεπτικό σύστημα.
Μπορεί να συμβάλει στην μείωση των υποτροπιαζουσών ουρολοιμώξεων και της συχνής χρήσης αντιβιοτικών, ενώ παραμένει εύκολο να ενταχθεί στην καθημερινή διατροφή.
Είτε το απολαύσετε στην φρέσκια ή αποξηραμένη μορφή είτε επιλέξετε ένα συμπλήρωμα, μπορεί να γίνει μια μικρή καθημερινή συνήθεια με μεγάλο όφελος για την υγεία.
