Οξειδωτικό Στρες και ελεύθερες ρίζες

Για να γνωρίσουμε το οξειδωτικό στρες πρώτα πρέπει να μάθουμε τι είναι οι ελεύθερες ρίζες.

Οι ελεύθερες ρίζες είναι χημικές ενώσεις από τα «κατάλοιπα» του νερού και μη σταθερές χημικές ενώσεις με περίσσεια ή έλλειμα ηλεκτρονίου.

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να γίνονται αλυσιδωτές αντιδράσεις με άλλες σταθερές χημικές ενώσεις και κατά συνέπεια να πολλαπλασιάζονται. Το πλεόνασμα των ελευθέρων ριζών, ονομάζεται οξειδωτικό στρες.

Γενικά, είναι φυσιολογικό να υπάρχει οξειδωτικό στρες. Σε περίπτωση αύξησης του όμως μπορεί να υπάρξει και αντίστοιχο πρόβλημα στον οργανισμό ή να προκληθούν ακόμα και ασθένειες.

Γιατί αυξάνονται οι ελεύθερες ρίζες που προκαλούν το οξειδωτικό στρες

Όπως προαναφέρθηκε, οι ελεύθερες ρίζες μπορούν να παραχθούν και μέσα στον οργανισμό μετά από διάφορες διαδικασίες.

Ο τρόπος ζωής μας παίζει καθοριστικό ρόλο στην δημιουργία τους καθώς μια έντονη και στρεσογόνα ζωή μπορεί να επηρεάσει την παραγωγή τους.

Επίσης, ο τρόπος μαγειρέματος ή ακομα και η χρήση ξαναχρησιμοποιούμενων ελαίων, τα λίπη, το κάπνισμα, το αλκοόλ και η έκθεση σε ακτινοβολία μπορεί να επιφέρει αύξηση τους.

Όταν επέρχεται αύξηση ελευθέρων ριζών σε σημείο που το σώμα μας δεν μπορεί να ανταπεξέλθει, προκαλούνται διάφορα θέματα στον οργανισμό και ασθένειες όπως

• Διαβήτης
• Καρκίνος
• Καρδιακή νόσος
• Πάρκινσον ή αλτσχαΐμερ
• Υπέρταση

Πώς επηρεάζει το οξειδωτικό στρες και πώς να το αντιμετωπίσουμε

Το οξειδωτικό στρες μπορεί να επηρεάσει τα κύτταρα του οργανισμού, τις πρωτεΐνες, τις λιποπρωτεΐνες ή ακόμα και το ίδιο μας το DNA.

Πολλές τροφές όμως μπορούν να βοηθήσουν στην καταπολέμηση του.

Βιταμίνη Ε

Η βιταμίνη Ε βρίσκεται στα έλαια όπως το σιτέλαιο (έλαιο σιταριού), σε ορισμένους ξηρούς καρπούς όπως τα αμύγδαλα, στους ηλιόσπορους, στα φιστίκια ή στο φυστικοβούτηρο, στις κόκκινες πιπεριές, στα ψάρια και στο αβοκάντο.

Επίσης, η χρήση συμπληρωμάτων βιταμίνης Ε έδειξε θετικά αποτελέσματα σε πειραματικό στάδιο. Βέβαια κρίνεται αναγκαίο να γίνουν περισσότερες έρευνες για να κριθεί η θετική δράση τους ως  αντισταθμιστές ελευθέρων ριζών.

Φλαβονοειδή

Τα φλαβονοειδή ανήκουν στα αντιοξειδωτικά του σώματος (άμυνα του οργανισμού) και μπορούν να δράσουν με διάφορους τρόπους κατά των ελευθέρων ριζών.

Η ιδιότητα των φλαβονοειδών σε γενικότερα πλαίσια είναι ότι μπορούν να εξουδετερώσουν τις ελεύθερες ρίζες και να παράγουν μια πιο σταθερή μορφή οξυγόνου. Επίσης, μπορούν να παρέμβουν στο μόριο που παράγει την ελεύθερη ρίζα όπως και η βιταμίνη Ε.

Τα φλαβονοειδή μπορούν να  βρεθούν προς κατανάλωση σε διαφορες τροφές. Ορισμένες από αυτές είναι η σόγια, τα κρεμμύδια, τα μπρόκολα, τα μήλα, τα κεράσια και τα μούρα.

Επίσης, μπορούμε να τα βρούμε στο τσάι, τα εσπεριδοειδή (πορτοκάλι, μανταρίνι, λεμόνι κα), τα σταφύλια και το κόκκινο κρασί.

Η πιό μελετημένη ουσία που ανήκει στα φλαβονοειδή είναι η γενιστεΐνη. Βρίσκεται στην σόγια και έχει θετικά αποτελέσματα στα κύτταρα του οργανισμού μέσω της αντιοξειδωτικής της ιδιότητας.

Βιταμίνη C

Η βιταμίνη C εκτός από την πολύτιμη συμβολή της στην θωράκιση του ανοσοποιητικού μας συστήματος, καταπολεμά και τις ελεύθερες ρίζες.

Μπορούμε να την βρούμε σε διάφορα τρόφιμα ορισμένα από τα οποία είναι τα εσπεριδοειδή (πορτοκάλι, μανταρίνι, λεμόνι κα), τα ακτινίδια, οι κόκκινες & πορτοκαλί πιπεριές, τα μπρόκολα, οι ντομάτες και οι φράουλες.

Πώς μπορούμε να διαγνώσουμε το οξειδωτικό στρές

Η διάγνωση του οξειδωτικού στρες μπορεί να γίνει μέσω αιματολογικών εξετάσεων.

Ο μοναδικός περιορισμός για την πραγματοποίηση τους είναι ο ασθενής να βρίσκεται σε νηστεία από 6 έως και 8 ώρες.

Συνοψίζοντας

Το οξειδωτικό στρες μπορεί να αντιμετωπιστεί υιοθετώντας έναν υγιεινό τρόπο ζωής και μια ισορροπημένη διατροφή.

Η ποικιλία τροφών ιδιαίτερα σε φρούτα και λαχανικά που μας προσφέρουν πολύτιμες βιταμίνες μπορούν να θωρακίσουν τον οργανισμό μας από την υπερανάπτυξη των ελευθέρων ριζών.

Επιπρόσθετα, η καθημερινή και μέτριας έντασης άσκηση μπορεί να είναι αποτελεσματική στην μείωση τους και κατ’επέκταση στην μείωση του οξειδωτικού στρες προφυλάσοντας μας από χρόνιες νόσους.