1 Παντζάρι την ημέρα, τον γιατρό τον κάνει πέρα…

• Στοιχεία αρθρογράφου
• Πρόσφατα άρθρα

Σουζάνα Μπαλωμένου

Η Σουζάνα Μπαλωμένου είναι Διαιτολόγος Διατροφολόγος στο Ζωγράφου Αττικής με μεταπτυχιακές σπουδές στην Κλινική Διατροφή.

• Χαμομήλι, το βότανο της ευεξίας
• Σπανάκι: Από τον μύθο στην υγεία
• Λάχανο το θρεπτικό

“Κοκκίνισε σαν το παντζάρι” λέει η φράση για το κόκκινο χρώμα που τονίζει τα μάγουλα μας όταν ντρεπόμαστε.

Η φράση αυτή έχει τη βάση της στο έντονο χρώμα του παντζαριού το οποίο… μπορεί να χρωματίσει ακόμα και τα ούρα ή τα κόπρανα κάποιου που έχει καταναλώσει μεγάλες ποσότητες του λαχανικού (Beeturia).

Το παντζάρι αποτελεί μία ρίζα που αν και μπορεί κανείς να την βρεί όλο το χρόνο, η ιδανική περίοδος για την κατανάλωση της είναι οι μήνες από τον Οκτώβριο μέχρι και τον Μάρτιο.

Όπως γνωρίζουμε, η εποχικότητα επηρεάζει τόσο τη γεύση όσο και την ποιότητα λαχανικών και φρούτων.

Τους παραπάνω λοιπόν μήνες παρατηρείται μια πιο πλούσια γεύση, φυσική γλυκύτητα (ωριμάζει καλύτερα στο δροσερό κλίμα) καθώς και υψηλότερη περιεκτικότητα στα θρεπτικά συστατικά του.

Παντζάρι, θρέψη και θρεπτικά συστατικά

Αρχικά, το παντζάρι είναι χαμηλό σε θερμίδες και πλούσιο σε φυτικές ίνες.

Γιατί λοιπόν να επιλέξεις να κάνεις πάλι την “βαρετή” σαλάτα μαρούλι μόνο και μόνο επειδή δεν θέλεις να “χαλάσεις” την διατροφή σου;

Δοκίμασε παντζάρι βραστό με γιαούρτι 2% (έξτρα κορεσμός από την πρωτεΐνη) και λίγα καρύδια (εξαιρετική πηγή καλών λιπαρών).

Είναι ακόμα πλούσιο σε σίδηρο, μαγνήσιο, βιταμίνη C και φυλλικό οξύ. Περιέχει αντιοξειδωτικά όπως οι βητακυανίνες που είναι και αυτές που του δίνουν αυτό το χαρακτηριστικό βαθυκόκκινο χρώμα και καταπολεμούν τις ελεύθερες ρίζες.

Ενδεικτικά, οι ελεύθερες ρίζες έχουν κατηγορηθεί για πληθώρα αρνητικών επιπτώσεων στην υγεία όπως καρδιαγγειακά νοσήματα και αγγειακή γήρανση, καρκινογένεση και νευροεκφυλιστικές παθήσεις. Η καταπολέμηση τους λοιπόν συμβάλλει κατα πολύ στην υγιή γήρανση του πληθυσμού (Healthy aging).

Τέλος, το πολυσχιδές αυτό λαχανικό ενισχύει και την κυκλοφορία του αίματος λόγω των νιτρικών αλάτων που περιέχει.

Αυτήν την ιδιότητα εκμεταλλεύονται συχνά αθλητές για να βελτιώσουν την αθλητική τους απόδοση (μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα της χρήσης οξυγόνου στους μυς μέσω της αυξημένης κυκλοφορίας αίματος).

Επειδή όμως χρειάζονται μεγάλες συγκεντρώσεις του NO (μονοξείδιο αζώτου), συχνά καταναλώνεται προ-προπονητικά σε χυμούς.

Αν και τα νιτρικά άλατα έχουν γενικότερα ευεργετική δράση μέσω της παραγωγής ΝΟ, η υπερκατανάλωση τους μπορεί να προκαλέσει πρόβλημα σε άτομα με νεφρικά προβλήματα, λόγω της υψηλής περιεκτικότητας σε οξαλικά.

Το μονοξείδιο αζώτου στην υγεία σας

Γενικότερα, το μονοξείδιο του αζώτου είναι ένα ισχυρό αγγειοδιασταλτικό.

Χαλαρώνει και διαστέλλει τα αιμοφόρα αγγεία, βελτιώνει τη ροή αίματος και ενισχύει την μεταφορά οξυγόνου και θρεπτικών ουσιών στους ιστούς.

Τι σημαίνει αυτό όμως για την υγεία σας; Από μελέτες φαίνεται ότι ο χυμός παντζαριού έχει οφέλη στην αποτελεσματική μείωση της αρτηριακής πίεσης διότι το ΝΟ προκαλεί αγγειοδιαστολή που μειώνει την αντίσταση στην κυκλοφορία του αίματος.

Ακόμη, βοηθά και στην γνωστική λειτουργία (μειώνει τον κίνδυνο για την πρώιμη έκπτωσή της). Πώς; Λόγω του ότι ενισχύει την αιματική ροή στον εγκέφαλο και αυξάνει έτσι την παροχή οξυγόνου σε περιοχές του που σχετίζονται με την μνήμη και την εκτελεστική λειτουργία.

Πόσο παντζάρι χρειαζόμαστε

Η προτεινόμενη ελάχιστη δόση για τα οφέλη του NO είναι τα 250-500ml χυμό (1-2 ποτήρια) ή 1-2 μέτρια παντζάρια (βραστά, σε σαλάτα ή και σε smoothies).

Και για τους ενδιαφερόμενους, εδώ είναι και μία συνταγή παντζαροχυμού:

• 1 ρίζα Παντζάρι
• 1 Μήλο (δίνει καλύτερη γεύση στο τελικό προϊόν)
• 1 Καρότο
• Λεμόνι ή lime
• Αγγούρι προαιρετικά- για έξτρα ενυδάτωση

Η viral συνταγή με παντζάρι

Στο πλαίσιο των συνταγών με βάση το παντζάρι, πριν λίγα χρόνια υπήρξε μία ακόμα συνταγή που κέρδισε τα πλήθη.

Η ταινία Barbie του 2023, έφερε μαζί της μια έξαρση του ροζ χρώματος. Σ’ αυτήν την περίοδο βγήκε και η συνταγή για ροζ μακαρόνια με μία σως από παντζάρι.

Για την σως αυτή χρειάζονται μόνο ψητά παντζάρια στο φούρνο, φέτα, λίγο λάδι και λίγο λεμόνι καθώς και ψητό σκόρδο.

Όλα μαζί ομογενοποιούνται στο μπλέντερ, αν χρειαστεί προσθέτεις και λίγο από το νερό στο οποίο έβρασαν τα μακαρόνια σου, κι είσαι έτοιμος για την πιο Barbie εκδοχή των αγαπημένων μας παντζαριών.

Τα κρυμμένα μυστικά της αγοράς και κατανάλωσης του

Ποιες είναι όμως οι πληροφορίες που πρέπει να γνωρίζετε πριν αγοράσετε ή πριν προετοιμάσετε για κατανάλωση τα παντζάρια;

Για την αγορά:

1. Ιδανικά να έχουν ακόμα το φύλλωμα τους, το οποίο επίσης μπορείτε να καταναλώσετε (π.χ παντζαρόφυλλα βραστά όπως θα κατανάλωνες και τα βλήτα). Όσο πιο ζωντανό, πράσινο φύλλωμα αυτών που θα επιλέξετε να αγοράσετε τόσο το καλύτερο.
2. Να προτιμάτε τα παντζάρια που είναι ακόμα σκληρά και λεία, χωρίς χτυπήματα.
3. Τα μικρότερα σε μέγεθος, φαίνεται να ‘ναι και τα πιο γλυκά και γευστικά. Δώστε τους σημασία!

Για την κατανάλωση:

1. Χρειάζεται να προηγηθεί ένα καλό πλύσιμο, λόγω του ότι το παντζάρι είναι ριζώδες λαχανικό και απορροφά μεγάλη ποσότητα βαρέων μετάλλων.
2. Καλύτερες επιλογές μαγειρέματος είναι το βραστό παντζάρι ή το ψητό. Φαίνεται να διατηρεί έτσι καλύτερα τα θρεπτικά συστατικά του.
3. Ο χυμός παντζαριού είναι πολύ αποτελεσματικός όταν καταναλώνεται πρωί, ειδικά για κάποιον που κάνει αποτοξίνωση.

Τελικά το παντζάρι δεν είναι μόνο μια ρίζα αλλά ένας πολύτιμος διατροφικός θησαυρός που πλουτίζει το σώμα μας με τα οφέλη του.

Παντζάρι και “φυσική” ομορφιά

Το παντζάρι δεν είναι μόνο ένα superfood για την υγεία, αλλά και ο καλύτερος φυσικός σύμμαχος σε θέματα ομορφιάς:

1. Ο χυμός παντζαριού βοηθά στην εξισορρόπηση της λιπαρότητας της επιδερμίδας, ιδίως σε αυτές με τάση για ακμή. Επίσης, ενισχύει την κυκλοφορία του αίματος στο τριχωτό της κεφαλής ενισχύοντας την θρέψη και την ενδυνάμωση της τρίχας.
2. Λόγω του έντονου χρωματισμού του, συχνά χρησιμοποιείται ως φυσική χρωστική σε κραγιόν, ρουζ, μάσκες προσώπου και σαπούνια.

DIY μάσκα προσώπου με παντζάρι για ενυδάτωση και λάμψη

Απλά ανακάτεψε τα παρακάτω υλικά σ’ ένα μπολ:

• 1 κουταλιά της σούπας χυμό παντζαριού
• 1 κουταλιά της σούπας γιαούρτι
• 1 κουταλιά του γλυκού μέλι

Άπλωσε λοιπόν το μείγμα σε καθαρό πρόσωπο, άφησε να δράσει για 15’ και τέλος ξέπλυνε με χλιαρό νερό. Θα νιώσεις σίγουρα τη διαφορά!

Είτε στο πιάτο σου, είτε στο ποτήρι σου, είτε στο πρόσωπό σου….το παντζάρι είναι φίλος σου!