- Στοιχεία αρθρογράφου
- Πρόσφατα άρθρα
Η Σουζάνα Μπαλωμένου είναι Διαιτολόγος Διατροφολόγος στο Ζωγράφου Αττικής με μεταπτυχιακές σπουδές στην Κλινική Διατροφή.
Αν θες να περιγράψεις το καλοκαίρι με δύο λέξεις θα πεις θάλασσα και ήλιος. Αν θες να ΓΕΥΤΕΙΣ το καλοκαίρι με μόνο 2 λέξεις, το μυαλό σου μάλλον θα πάει στο καρπούζι και στο παγωτό.
Το καρπούζι (επιστημονικά Citrullus Ianatus) αποτελείται κυρίως από νερό (92%). Αυτό το καθιστά εξαιρετική πηγή ενυδάτωσης για τους καύσωνες του ελληνικού καλοκαιριού.
Εκτός από νερό, περιέχει κυρίως υδατάνθρακες (7,6%) και σχεδόν μηδενική περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες και λίπη. Συνολικά; Μόνο 30 kcal ανά 100γρ!
Και δροσιά και γεύση και χαμηλές θερμίδες; Στη Eurovision σίγουρα θα έπαιρνε 12άρι από μεγάλους και παιδιά!
Ήξερες ότι…
Η καταγωγή του καρπουζιού έλκεται από την νότια Αφρική. Στην ίδια οικογένεια ανήκουν τα πεπόνια, οι κολοκύθες και τα αγγούρια.
Το συναντάμε σε διάφορες σε ποικιλίες όπως μίνι, χωρίς σπόρους, κίτρινο, πορτοκαλί ή ακόμη και… τετράγωνο. Για την ακρίβεια, οι Ιάπωνες εφηύραν το τετράγωνο καρπούζι για αποτελεσματικότερη αποθήκευση!
“Διατροφικότερα” για το καρπούζι:
Στην Ελλάδα, το μεγάλο ντιμπέιτ – φανταστείτε κάτι σαν το Star Trek vs Star Wars – έρχεται με την έναρξη του καλοκαιριού.
Ταιριάζει τελικά το καρπούζι με τη φέτα; Εγώ θα σου πω ναι. Πολύ παραπάνω όμως, ως Διατροφολόγος, θα τονίσω ότι το καρπούζι περιέχει λυκοπένιο.
Πρόκειται για ένα ισχυρό αντιοξειδωτικό που σχετίζεται με την υγεία της καρδιάς και την προστασία από κάποιους τύπους καρκίνου. Μάλιστα, απορροφάται πολύ καλύτερα όταν καταναλώνεται με λίγο λιπαρό όπως… το μάντεψες, η φέτα.
Επίσης, η γλυκιά του γεύση ταιριάζει με την αλμυρή της φέτας.
PRO tip: Αν κόψεις μεγάλα κομμάτια καρπούζι και τα ψήσεις στη σχάρα για 2-3 λεπτά την κάθε πλευρά και σερβίρεις με λίγη φέτα, λίγο ελαιόλαδο και λίγο βασιλικό για γαρνιτούρα, έχεις μία γρήγορη συνταγή για βραδινό με την γνωστή 3αδα φωτιά (πρωτεΐνη, υδατάνθρακα και λίπος). Ταυτόχρονα, το ψήσιμο θα προκαλέσει ήπια διάσπαση των κυτταρικών τοιχωμάτων αυξάνοντας έτσι την απορρόφηση του λυκοπενίου.
Το καρπούζι είναι επίσης φυσική πηγή κιτρουλίνης, η ονομασία της οποίας (citrulline) προέρχεται από τον λατινικό όρο του καρπουζιού citrullus.
Η κιτρουλίνη παράγεται από την γλουταμίνη, ένα πολύ βασικό αμινοξύ, αλλά αποτελεί επίσης παραπροιόν της αργινίνης, ενός εξίσου σημαντικού αμινοξέος. Μετατρέπεται στους νεφρούς σε αργινίνη, που συμμετέχει στην παραγωγή νιτρικού οξειδίου – σημαντικού για την αγγειοδιαστολή.
Βελτιώνει έτσι την κυκλοφορία του αίματος και γι αυτό έχει θεωρηθεί ότι η κατανάλωση καρπουζιού μπορεί να συμβάλλει θετικά στην μείωση της αρτηριακής πίεσης.
Εξίσου σημαντικά να αναφερθούν είναι οι βιταμίνες και τα ιχνοστοιχεία που σου παρέχει. Σύμφωνα με την επίσημη βάση δεδομένων USDA, 100 γρ. καρπούζι παρέχουν:
- Κάλιο (112 mg) – Έχει μεγάλη σημασία για την υγεία της καρδιάς και βοηθάει στην ρύθμιση της πίεσης
- Βιταμίνη C (8.1 mg) – Αντιοξειδωτικό, όλοι ξέρουμε για τη σημασία της στο ανοσοποιητικό αλλά είναι απαραίτητη και για την υγεία και λάμψη του δέρματος,
- β- Καροτένιο (303 μg) – Το οποίο μετασχηματίζεται σε βιταμίνη Α
Επιπλέον, το καρπούζι περιέχει ακόμα βιταμίνες Β1 & Β6, χαλκό, φώσφορο,μαγνήσιο, ασβέστιο, χολίνη και ο κατάλογος των θρεπτικών στοιχείων διαρκώς μεγαλώνει…
Καρπούζι και ευερέθιστο έντερο
Το καρπούζι είναι από εκείνα τα φρούτα που η περιεκτικότητα του σε ίνες είναι πολύ μικρή.
Από την άλλη, η ποσότητα των ζυμώσιμων υδατανθράκων βραχείας αλύσου, γνωστοί ως FODMAPs (κυρίως φρουκτόζη και πολυόλες), είναι μεγάλη. Στον υγιή πληθυσμό, οι FODMAPs μπορεί να λειτουργήσουν έως και ευεργετικά στο έντερο.
Παρόλα αυτά, σε κάποιους ασθενείς που πάσχουν από σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου προκαλούν δυσάρεστα συμπτώματα όπως μετεωρισμό, αέρια, κοιλιακό άλγος κ.λ.π.
Πότε όμως το έντερο του ατόμου με ευερέθιστο έντερο λέει “ως εδώ”;
Κανείς δεν μπορεί να το γνωρίζει αυτό με σιγουριά, καθώς τα συμπτώματα της κατανάλωσης FODMAPs σ’ αυτόν το πληθυσμό είναι ιδιαίτερα εξατομικευμένα και διαφοροποιημένα.
Φαίνεται πως τα 30gr (2-3 μπουκιές) φρέσκου καρπουζιού είναι μια αρκετά ανεκτή ποσότητα για πολλά άτομα με Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου στην φάση επανεισαγωγής και σταθεροποίησης του διαιτολογίου.
Αν είστε ένα απ’ αυτά τα άτομα και έχετε παρατηρήσει ότι αυτή η ποσότητα δεν προκαλεί συμπτώματα, αλλά δεν ικανοποιεί και επαρκώς τους γευστικούς σας κάλυκες, δοκιμάστε να αυξήσετε σταδιακά την ποσότητα μέχρι να δείτε συμπτώματα να εμφανίζονται.
Μεγαλύτερες ποσότητες πάντως, όπως τα 100g και άνω, θεωρούνται υψηλές σε FODMAPs και συχνά προκαλούν την έξαρση των συμπτωμάτων.
Τώρα ξέρεις!
Το καρπούζι δεν είναι απλώς μια γεύση του καλοκαιριού. Είναι δροσιά, είναι επιστήμη, είναι ένα μικρό θαύμα που ενώνει ενυδάτωση με ανάμνηση. Ίσως εκεί να κρύβεται όλη η μαγεία του!
