- Στοιχεία αρθρογράφου
- Πρόσφατα άρθρα
Η Σουζάνα Μπαλωμένου είναι Διαιτολόγος Διατροφολόγος στο Ζωγράφου Αττικής με μεταπτυχιακές σπουδές στην Κλινική Διατροφή.
Γνωρίζετε ποιά είναι όλα τα φαγητά Καθαράς Δευτέρας;
Η θρησκεία είναι ένα αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινής ζωής πολλών από εμάς και είναι γεγονός ότι επηρεάζει τις διατροφικές μας συνήθειες μέσα στο χρόνο σε διάφορες στιγμές.
Άλλοτε αυτό σημαίνει ότι στερούμαστε κάποιες τροφές. Άλλοτε πάλι ότι «επιβάλλονται» κάποιες άλλες. Η Καθαρά Δευτέρα είναι άλλη μία απ’ αυτές τις περιστάσεις.
Η μέρα αυτή συμβολίζει μία ημέρα κάθαρσης. Γι’ αυτό λοιπόν παραδοσιακά στα Ελληνικά, χριστιανικά σπίτια είναι τυπικό να βρίσκουμε νηστίσιμα εδέσματα πάνω σ’ όλα τα οικογενειακά τραπέζια.
Το γιορτινό κλίμα συνεχίζεται και έξω στους δρόμους με τους χαρταετούς που πετάνε μικρά και μεγάλα παιδιά και κατά τόπους επικρατεί και το εθιμικό γαϊτανάκι, μια παράδοση που έχει ταξιδέψει από την Μικρά Ασία.
Ποιά είναι τα φαγητά Καθαράς Δευτέρας
Η λαγάνα, δηλαδή άζυμο ψωμί, είναι το πιο χαρακτηριστικό από τα τρόφιμα καθώς καταναλώνεται αποκλειστικά εκείνη τη μέρα.
Συνοδεύεται από αφθονία ταραμά/ταραμοσαλάτας, ή αυγοτάραχο αλλά και πολλές φορές από την αγαπημένη φάβα.
Φυσικά τα λαχανικά δεν θα μπορούσαν να λείπουν με προεξέχουσα την παρουσία των λαχανικών τουρσί (λαχανικά που έχουν υποστεί ζύμωση).
Το τραπέζι ολοκληρώνεται με τα κυρίως που είναι κατά κύριο λόγο συνταγές με θαλασσινά ή/και οστρακοειδή και όσπρια όπως:
- σαλάτα με μαυρομάτικα φασόλια
- γίγαντες
- χταπόδι ξυδάτο ή με μακαρονάκι κοφτό,
- κριθαρότο με θαλασσινά
- καλαμαράκια τηγανητά
Σε πολλά νοικοκυριά το διατροφικό γλέντι περιλαμβάνει κι άλλα πιάτα όπως σκορδαλιά, χούμους, ντολμαδάκια γιαλαντζί (χωρίς κιμά) ή παραδοσιακές νηστίσιμες πίτες όπως μαραθόπιτες, πλαστός ή χορτόπιτα χωρίς φύλλο, σπανακόπιτα χωρίς τυρί κ.α.
Το «γλυκό» της ημέρας είναι ο καθιερωμένος χαλβάς, τυπικά αυτός από ταχίνι. Πλέον στο εμπόριο κυκλοφορούν και πολλές παραλλαγές αυτού του χαλβά για όλα τα γούστα, όπως με κακάο, με ή χωρίς ξηρούς καρπούς και για τα άτομο που δεν μπορούν ή δεν προτιμούν την κατανάλωση ζάχαρης έχουν κυκλοφορήσει και επιλογές χαλβά χωρίς ζάχαρη.
Ενδεικτικές συνταγές για να μας ανοίξει η όρεξη
Κρασάτο χταπόδι (σερβίρεται καταπληκτικά με κριθαράκι και θα συγκλονίσει)
- 1 χταπόδι καθαρισμένο, περίπου 1 κιλό ή 2-3 μικρότερα
- Κόκκινο ή Ροζέ κρασί (όσο χρειαστεί για να μαλακώσει, περίπου 2 κούπες)
- 1 κούπα ελαιόλαδο
Βράζουμε το χταπόδι σε μέτρια προς χαμηλή φωτιά μέχρι να αλλάξει χρώμα και να βγάλει τα υγρά του.
Όταν αυτά αρχίζουν να ελαττώνονται στην κατσαρόλα προσθέτουμε σιγά σιγά το κρασί μέχρι να είναι μαλακό το κρέας του. Μόλις μαλακώσει και είναι σχεδόν έτοιμο να απορροφήσει τα τελευταία υγρά προστίθεται το λάδι και αφήνουμε να βράσει μέχρι να μελώσει η σάλτσα του.
Ένα έτοιμο λουκούμι είτε για μεζέ είτε και για κυρίως μαζί με το ζυμαρικό επιλογής.
Κοκτέιλ Οσπρίων
- ρεβίθια, ενδεικτικά 50 γραμμάρια
- φακές, ενδεικτικά 100 γραμμάρια
- μαυρομάτικα φασόλια, ενδεικτικά 100 γραμμάρια
Βράζουμε τα ρεβίθια, τις φακές και τα μαυρομάτικα φασόλια.
Προστίθενται όλα μαζί σ’ ένα μπολ μαζί με ψιλοκομμένα καρότα βρασμένα, πιπεριά τουρσί Φλωρίνης, πιπεριά «κέρατο», κρεμμυδάκια, άνηθο, μαϊντανό, ρίγανη και αλατοπίπερο και φυσικά ελαιόλαδο (ενδεικτικά για τις παραπάνω ποσότητες 50ml ή περίπου 4 κουταλιές της σούπας).
Για μεγαλύτερη διατροφική αξία προτείνεται πάντα τα όσπρια να συνοδεύονται με κάποιο δημητριακό (όπως ρύζι) λόγω τις απορρόφησης όλων των απαραίτητων αμινοξέων από τον οργανισμό. Η σαλάτα αυτή λοιπόν ολοκληρώνεται θεσπέσια με την προσθήκη ρυζιού ή κουσκούς για παράδειγμα.
Πόσες θερμίδες έχουν τα φαγητά Καθαράς Δευτέρας
Με το πέρας της Καθαράς Δευτέρας έρχεται η κατάνυξη της Σαρακοστής.
Αυτό το άρθρο δεν θα μπορούσε όμως να τελειώσει πριν αναφερθούμε και σε κάποια διατροφικά δεδομένα. Ας δούμε λοιπόν, κάποια στοιχεία για την «ιερή» τριάδα, δηλαδή την λαγάνα, τον ταραμά και τον χαλβά.
Λαγάνα: Θερμίδες και θρεπτική αξία
Μια φέτα 30 γραμμάρια περίπου αποδίδει γύρω στις 80 θερμίδες.
Δεν διαφέρει θερμιδικά από ένα κοινό ψωμί, ωστόσο η «παγίδα» είναι ότι συνήθως κόβεται σε μεγαλύτερες φέτες οπότε χρειάζεται προσοχή στον έλεγχο της μερίδας.
Από θρεπτικής απόψεως, η λαγάνα περιέχει σημαντικά ποσά βιταμινών συμπλέγματος Β με τεράστια οφέλη στην νευρομυϊκή μας υγεία. Ίσως το πιο θρεπτικό συστατικό της να είναι το άφθονο σουσάμι της.
Το σουσάμι είναι πολύ καλή πηγή βιταμινών, μετάλλων (όπως ασβέστιο), ιχνοστοιχείων αλλά και φυτικών ινών. Έντονο ενδιαφέρον προκαλούν κάποια αντιοξειδωτικά που έχει (λιγνάνες) που λέγεται ότι βοηθούν το καρδιαγγειακό μας σύστημα (μείωση χοληστερόλης, έλεγχος αρτηριακής πίεσης).
Ταραμάς: Θερμίδες και θρεπτική αξία
Καλό θα ήταν η κατανάλωση του να γίνεται με μέτρο καθώς σ’ έναν τυπικό ταραμά εμπορίου τα 100 γραμμάρια αποδίδουν 400 θερμίδες. Όταν γίνεται με προσθήκη ψωμιού ή πατάτας και έξτρα ελαιόλαδου, οι θερμίδες εκτοξεύονται.
Όσον αφορά την θρεπτικότητα, ο ταραμάς είναι μια καλή πηγή πρωτεϊνών καθώς και βιταμινών Α και D, ιχνοστοιχείων όπως ψευδάργυρος, φώσφορος, κάλιο, μαγνήσιο και λίγο σελήνιο και ιώδιο.
Αν γίνουν προσθήκες όπως π.χ το ελαιόλαδο ή το ψωμί βρίσκουμε επιπλέον ω-3 λιπαρά οξέα καθώς και βιταμίνες του συμπλέγματος Β. Άρα, ναι, το μέτρο είναι καλό να υπάρχει.
Όμως, είναι επίσης καλό να μην παραλείπεται από τα φαγητά Καθαρά Δευτέρας.
Χαλβάς: Θερμίδες και θρεπτική αξία
Ε, εντάξει δεν ξεχνάμε ποτέ το ρητό «Παν μέτρον άριστον». Μία μερίδα 30 γραμμάρια χαλβά έχουν περίπου 160 θερμίδες.
Παρ’ όλα αυτά, είναι από τις πιο θρεπτικές επιλογές που μπορείς να κάνεις σε γλυκό. Ο χαλβάς είναι πλούσιος σε μονοακόρεστα και πολυακόρεστα λιπαρά οξέα που προστατεύουν την καρδιά.
Το ταχίνι που περιέχει, προέρχεται από σουσάμι και έχει όλα τα θετικά στοιχεία που προαναφέρθηκαν (π.χ λιγνάνες). Με λίγα λόγια, όπως αναφέρεται παραπάνω, ο ταραμάς έχει τρομερά ευεργετικές ιδιότητες για το καρδιαγγειακό μας σύστημα.
Περιέχει υψηλά ποσοστά νιασίνης και θειαμίνης, καθώς και θρεπτικά συστατικά όπως φώσφορο, μαγνήσιο και σίδηρο, και της αντιοξειδωτικής βιταμίνης Ε.
Ολοκληρώνοντας για τα φαγητά Καθαράς Δευτέρας
Ελπίζω να γνωρίσατε πως μπορείτε πλέον να γίνεται ηγέτης της διατροφής σ’ ένα τραπέζι Καθαρά Δευτέρας χωρίς φόβο ότι θα χαλάσει την υγιεινή διατροφή που είχατε βάλει στόχο να πετύχετε.
Καλή απόλαυση στο επόμενο καθαροδευτεριάτικο τραπέζι!
